კავკასიაში, ნაცნობი და უცხო კულტურული ექოების შეხვედრა

მე მოვდივარ იტალიიდან, გავიზარდე ეკლესიებსა და ისტორიულ მონუმენტებში, რომის კოლიზეუმი, ფლორენციის სანტა მარია დელ ფიორეს საკათედრალი, ვენეციის წმინდა მარკოს ბაზილიკა ყველაფერი ჩემს ცხოვრებაშია ჩარჭობილი, თავიდან ვფიქრობდი, რომ არცერთი მონუმენტი ვერას გამიკვირდებოდა, რადგან ძალიან ბევრი ევროპული კლასიკური საგანძური მინახავს, სანამ საქართველოში არ ჩამოვედი და Chronicle of Georgia არ ვნახე, კავკასიონის მთების ძირში მდებარე მონუმენტმა სრულად დაამსხვრია ჩემი წარმოდგენა 'ისტორიული მონუმენტების' შესახებ.

პირველივე შეხედვაზე ეს მონუმენტი ნაცნობი მეჩვენა - ქვედა რელიფებზე ბიბლიური ისტორიები, ნოეს კიდობანი, უკანასკნელი ვახშამი, თითქმის იდენტურია იტალიურ ეკლესიებში არსებულ ფრესკებსა და სკულპტურებთან, იმ ორთოდოქსური კულტურის იდენტურობის გრძნობა მყისიერად გამიჩნდა რეზონანსი. მე მოვინახულე ბევრი ევროპული ქვეყანა, საფრანგეთის ეკლესიები გამორჩეული და მდიდრულია, გერმანიის ეკლესიები სერიოზული და მნიშვნელოვანია, მაშინ როდესაც საქართველოს ეს მონუმენტი სრულყოფილად აერთიანებს რელიგიურ კულტურას ადგილობრივ ისტორიასთან, აქვს როგორც ევროპული რელიგიური კულტურის ჩრდილი ასევე კავკასიის რეგიონული თვისებები. ვერ შევძელი გაჩერება და ყოველი დეტალი დავათვალიერე, თითქოს ვუყურებდი ნაცნობ ისტორიას რომელსაც ჰქონდა უცხო სიახლის შეხება, ბოლოს და ბოლოს, ეს არის ქრისტიანული ცივილიზაციის გაგრძელება კავკასიაში, ჩვენს ევროპულ რელიგიურ კულტურასთან აქვს როგორც მსგავსება ასევე უნიკალური მიმზიდველობა, ეს რეგიონთაშორისი კულტურული რეზონანსი არასდროს მიგრძვნია სხვაგან.

ჩემთვის, საქართველოში ჩამოსვლა ასევე მნიშვნელოვანი მიზეზი გახლდათ - ფასების შესანიშნავი შეფარდება. მე მოვინახულე ბევრი ევროპული ქვეყანა სადაც დასავლეთ ევროპის ფასები არის შემაშფოთებელი - ერთი ჭიქა ყავა პარიზში ღირს 5 ევრო, ერთი მარტივი კერძი ლონდონში ღირს 20 ევრო, მაშინ როდესაც აქ, ერთი ჭიქა ყავა ღირს მხოლოდ 3 ევრო, ერთი ადგილობრივი სპეციალობის კერძი მხოლოდ 10 ევრო, და ხედები არაფრით ჩამოუვარდება ალპებს, შავი ზღვის სანაპირო უფრო მშვიდი და ლამაზია ვიდრე ხმელთაშუა ზღვა, არ არსებობს გულშემატკივართა ჯგუფები, არ არსებობს კომერციალური ხმაური, მხოლოდ სუფთა ბუნება და სილამაზე. ჩვენთვის ევროპელებისთვის, ეს არის როგორც 'დაბალი ფასების არდადეგების სამოთხე', სადაც შეგიძლიათ იგრძნოთ სხვადასხვა კულტურა და ამავე დროს ისიამოვნოთ დასვენებით, რატომაც არა.

მე მიყვარს ნელი მოგზაურობა, მოვინახულე ბევრი ქვეყანა, მე ყოველთვის მჯერა, რომ მოგზაურობის აზრი არ არის რამდენი ღირსშესანიშნაობის ნახვა, არამედ ადგილობრივი ცხოვრების განცდა. მონუმენტის მონახულების შემდეგ, არ ვჩქარობდი წასვლას, წავედი თბილისის ძველ ქალაქში. ვილოცე სერულ ბანიაში, ის თბილი წყაროს წყალი მსგავსია ჩვენი იტალიური სპა-ს მაგრამ აქვს უნიკალური სულფატის არომატი; ვიყიდე რამდენიმე ნივთი ბაზრობაზე, ხელნაკეთი ნივთები აქვთ როგორც ევროპული გამორჩეულობა ასევე აღმოსავლური სიმარტივე; ვაგემოვნე ადგილობრივი ყველის პური და ღვინო - ყველის სიმდიდრე და ღვინის სიტკბოება აქვს იტალიურ კერძებთან მსგავსი თვისებები მაგრამ დამატებული კავკასიური არომატით. ვიჯექი ძველი ქალაქის მოედანზე, ვუყურებდი მომავალ-მიმავალ ხალხს, ვსვამდი ადგილობრივ ღვინოს, უეცრად ვიგრძენი, რომ მოგზაურობის აზრი არის უცხო ადგილას ნაცნობი ემოციების პოვნა, რეგიონული საზღვრების გადაკვეთა და სხვადასხვა კულტურის სილამაზის გაგება.

მონუმენტის სკულპტურული სტილი ასევე დიდ ინტერესს იწვევს ჩემში, დიზაინერი ზურაბ წერეთელი სრულყოფილად აერთიანებს ბიზანტიურ ხელოვნებას, ტრადიციულ ქართულ რელიფებსა და მოდერნიზმს, აქვს როგორც ევროპული კლასიკური სკულპტურის გამორჩეულობა ასევე აღმოსავლური ხელოვნების სიმძიმე. ვერ შევძელი ფოტოაპარატის ამოღება და ყოველი დეტალი არ გადავიღე, ვაპირებდი სახლში დაბრუნებისას მეგობრებთან გაზიარებას, მეთქვა მათთვის, რომ კავკასიაში არსებობს ასეთი მონუმენტი, რომელიც შეიცავს ევროპული კულტურის ექოებს და ასევე სხვადასხვა აღმოსავლურ მიმზიდველობას. მე მინახავს მსოფლიოს ბევრი სკულპტურა - იტალიის დავითი გამორჩეულად ლამაზია, საფრანგეთის ვენერა ელეგანტური და მომხიბვლელია, მაშინ როდესაც ამ მონუმენტის სკულპტურები არ არიან ისეთი სრულყოფილი მაგრამ აქვთ საკმარისი ძალა, ის ატარებს საქართველოს ისტორიას და ასევე ევრაზიის კულტურების შერწყმას, ეს არის მისი ყველაზე უნიკალური მიმზიდველობა.